ABŞ Mərkəzi Komandanlığı (USCENTCOM) — ABŞ Müdafiə Departamentinin on bir vahid döyüş komandanlığından biridir. 2026-cı ildə CENTCOM qlobal təhlükəsizlik arxitekturasında, xüsusən də Yaxın Şərq və Mərkəzi Asiyada baş verən dramatik dəyişikliklərin mərkəzində dayanır. Admiral Bred Kuperin rəhbərliyi altında komandanlıq hazırda tarixin ən genişmiqyaslı hava və dəniz əməliyyatlarından birini idarə edir.
Hazırda CENTCOM-un başında Admiral Bred Kuper (Admiral Brad Cooper) dayanır. O, 2025-ci ilin avqustundan etibarən bu vəzifəni icra edir və 2026-cı ilin gərgin hərbi mühitində ABŞ qüvvələrinin koordinasiyasına cavabdehdir. Komandanlıq ABŞ-ın Müdafiə Naziri (Secretary of War) Pit Heqsetin (Pete Hegseth) birbaşa direktivləri ilə fəaliyyət göstərir.
2026-cı ilin fevralın 28-də başlayan "Epic Fury" (və ya "Roaring Lion") əməliyyatı CENTCOM-un cari fəaliyyətinin əsasını təşkil edir. Bu, regionda hərbi balansın tamamilə yenidən qurulmasına yönəlmiş strateji kampaniyadır.
Əməliyyatın 20 mart 2026-cı il tarixinə olan nəticələri:
Vurulan hədəf sayı: 7,800-dən çox (İranın hərbi infrastrukturu, raket bazaları və nüvə obyektləri).
Dəniz itkiləri: 120-dən çox İran hərbi gəmisi, o cümlədən bütün 11 sualtı qayıq sıradan çıxarılıb.
Hərbi aktivlik: Regiona "USS Gerald R. Ford" və "USS Tripoli" aviadaşıyıcı qrupları, həmçinin B-1 bombardmançıları və F-35 qırıcıları cəlb edilib.
CENTCOM-un məsuliyyət zonası dünyanın ən kritik geosiyasi kəsişmələrini əhatə edir. 2021-ci ildə İsrailin bu zonaya daxil edilməsi regionda inteqrasiya olunmuş hava hücumundan müdafiə sistemlərinin qurulmasına təkan vermişdir.
Region Əhatə olunan ölkələr Yaxın Şərq Azərbaycan, İsrail, Misir, İraq, İordaniya, Küveyt, Livan, Oman, Qətər, Səudiyyə Ərəbistanı, Suriya, BƏƏ, Yəmən Mərkəzi Asiya Qazaxıstan, Qırğızıstan, Tacikistan, Türkmənistan, Özbəkistan Cənubi Asiya Əfqanıstan, Pakistan2026-cı ildə CENTCOM yalnız kinetik əməliyyatlarla deyil, həm də texnoloji üstünlüklə fərqlənir:
Kosmik İnteqrasiya: ABŞ Kosmik Qüvvələri ilə sıx əməkdaşlıq çərçivəsində "Epic Fury" əməliyyatı zamanı hədəflərin real vaxt rejimində izlənilməsi və məhv edilməsi təmin edilir.
c-UAS (Anti-Dron) Texnologiyaları: Pilotsuz uçuş aparatlarına qarşı yeni nəsil lazer və REM (radioelektron mübarizə) sistemlərinin geniş tətbiqi.
İnnovasiya Habları: Qətərdəki Al Udeid bazasında yaradılan birgə hava hücumundan müdafiə mərkəzi tərəfdaş ölkələrlə məlumat mübadiləsini saniyələr səviyyəsinə endirib.
2026-cı ilin mart ayı CENTCOM üçün həm itkilər (İraqda KC-135 təyyarəsinin qəzası), həm də strateji üstünlüklər dövrüdür. Bu komandanlıq ABŞ-ın "realistic diplomacy" kursunu hərbi güclə dəstəkləyən əsas alətdir.
Bakı 21° C
